Бұл бетте мемлекеттік қызмет тест сұрақтары жауаптарымен берілген: тестке кіретін төрт акт бойынша 35 сұрақ, әрқайсысының дұрыс жауабы, қысқа түсіндірмесі және заңның бабы бар. Сұрақтар заңдардың қазір қолданыстағы мәтіндері бойынша құрастырылған, яғни 2026 жылғы 1 шілдеден бастап күшіне енген жаңа Конституция мен мемлекеттік қызмет туралы жаңа Заң бойынша. Нұсқаның бірін таңдасаңыз немесе «Жауабын көру» батырмасын бассаңыз, жауап пен түсіндірме ашылады.
gostest24.kz редакциясы · · 19 мин оқу
Тест құрылымы: 55 сұрақ, төрт акт
«Б» корпусының әкімшілік мемлекеттік лауазымына кандидаттар заңнаманы білуге арналған тест тапсырады. Тест 55 сұрақтан тұрады, оған барлығы 55 минут беріледі. Тесттен өту үшін екі шарт бірдей орындалуы керек: барлығы кемінде 30 дұрыс жауап және әр акт бойынша кемінде 5 дұрыс жауап.
| Акт | Тестте | Осы бетте |
|---|---|---|
| Қазақстан Республикасының Конституциясы | 15 сұрақ | 10 сұрақ |
| «Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметі туралы» Заң | 15 сұрақ | 10 сұрақ |
| «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Заң | 15 сұрақ | 10 сұрақ |
| Қазақстан Республикасы мемлекеттік қызметшілерінің әдеп кодексі | 10 сұрақ | 5 сұрақ |
| Барлығы | 55 сұрақ | 35 сұрақ |
Әдеп кодексіне ерекше назар аударыңыз. Ол бойынша тестте небәрі 10 сұрақ болады, ал өту үшін кемінде 5 дұрыс жауап керек, яғни сұрақтардың жартысы. Қалған үш акт бойынша сол 5 жауапты 15 сұрақтың ішінен жинайсыз. Уақыт, қайта тапсыру және сертификат туралы толығырақ: Мемлекеттік қызмет тесті қалай өтеді. Бағдарламаның ресми мәтіні: adilet.zan.kz.
Бұрын қалай еді, қазір қалай: бірнеше мысал
| Сұрақ | Бұрынғы норма бойынша (2026 жылғы 1 шілдеге дейін) | Қазір (2026 жылғы 1 шілдеден бастап) |
|---|---|---|
| Қолданыстағы Конституция қашан қабылданды? | 1995 жылғы 30 тамызда, республикалық референдумда | 2026 жылғы 15 наурызда, республикалық референдумда; 2026 жылғы 1 шілдеден бастап күшінде (94-бап) |
| Заң шығару билігін қандай орган жүзеге асырады? | Екі палаталы Парламент: Сенат пен Мәжіліс | Құрылтай (52-баптың 1-тармағы). 1995 жылғы Конституция бойынша қалыптастырылған Парламенттің өкілеттігі 2026 жылғы 1 шілдеден тоқтады (95-баптың 1-тармағы) |
| Жоғарғы Сот Төрағасы қалай сайланады немесе тағайындалады? | Жоғары Сот Кеңесінің кепілдемесіне негізделген Президенттің ұсынуымен Сенат сайлайды | Жоғары Сот Кеңесінің ұсынымымен Президент тағайындайды, өкілеттік мерзімі алты жыл (83-баптың 1-тармағы) |
| Конституцияға өзгерістер қалай енгізіледі? | Референдум арқылы, ал Президент шешсе, Парламент арқылы | Тек Президенттің шешімімен өткізілетін жалпыхалықтық референдумда (92-баптың 1-тармағы) |
| Мемлекеттік қызметке кіру шарттары қай бапта? | № 416-V Заңның 16-бабында | № 290-VIII Заңның 21-бабында. Ал 16-бап енді мемлекеттік қызметшінің негізгі құқықтары туралы |
Конституция бойынша сұрақтар жауаптарымен
Тестте Конституция бойынша 15 сұрақ болады. Жаңа Конституция 11 бөлімнен, 96 баптан тұрады. Төмендегі 10 сұрақ екі жерден алынды: II бөлім (негізгі құқықтар, бостандықтар мен міндеттер, 12–41-баптар) және 76–96-баптар (VIII–XI бөлімдер: сот төрелігі, прокуратура, жергілікті мемлекеттік басқару, Конституцияға өзгерістер енгізу, қорытынды және өтпелі ережелер).
Бұл баптарда жаңа нормалар да бар. Мысалға, 21-бапта дербес деректерді заңсыз жинаудан, өңдеуден, сақтаудан және пайдаланудан қорғау құқығына, оның ішінде цифрлық технологияларды қолдану кезінде де, заңмен кепілдік берілетіні жазылған. Ал 35-баптың 3-тармағы бойынша сыбайлас жемқорлық қылмыс немесе сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық жасауға қатысты кінәсін сот таныған азаматтың сайлануға құқығы жоқ. 1995 жылғы Конституцияда мұндай нормалар болған жоқ. Басқа бөлімдер туралы Конституция бетінде, ал не өзгергені туралы Жаңа Конституция: өзгерістер мақаласында оқыңыз. Ресми мәтін: adilet.zan.kz.
Конституция өлім жазасына қатысты не белгілейді?
- A) Террористік қылмыс үшін қолданылады
- B) Тыйым салынған
- C) Соғыс уақытында жасалған қылмыстарды қоспағанда, тыйым салынған
- D) Аса ауыр қылмыс үшін заңмен белгіленеді
Дұрыс жауап: B) Тыйым салынған. Конституцияның 17-бабының 3-тармағы: өлім жазасына тыйым салынған.
Негіз: ҚР Конституциясы, 17-бап, 3-тармақ
Конституцияның 21-бабына сәйкес дербес деректерді неден қорғау құқығына заңмен кепілдік беріледі?
- A) Тек адамның келісімінсіз бұқаралық ақпарат құралдарында және Интернет желісінде таратудан
- B) Цифрлық технологияларды қолдануды қоса алғанда, заңсыз жинаудан, өңдеуден, сақтаудан және пайдаланудан
- C) Тек шет мемлекеттер мен халықаралық ұйымдарға беруден
- D) Мемлекеттік органдардың кез келген, оның ішінде заң негізінде жинауынан және өңдеуінен
Дұрыс жауап: B) Цифрлық технологияларды қолдануды қоса алғанда, заңсыз жинаудан, өңдеуден, сақтаудан және пайдаланудан. Конституцияның 21-бабының 1-тармағы: цифрлық технологияларды қолдануды қоса алғанда, дербес деректерді заңсыз жинаудан, өңдеуден, сақтаудан және пайдаланудан қорғау құқығына заңмен кепілдік беріледі.
Негіз: ҚР Конституциясы, 21-бап, 1-тармақ
Конституцияның 26-бабының 2-тармағына сәйкес төмендегілердің қайсысының саяси партияда болуға құқығы жоқ?
- A) Жоғары аудиторлық палата мүшелерінің
- B) Барлық деңгейдегі мәслихат депутаттарының
- C) Қазақстан Республикасы Үкіметі мүшелерінің
- D) Қазақстан Республикасы Құрылтайы депутаттарының
Дұрыс жауап: A) Жоғары аудиторлық палата мүшелерінің. Конституцияның 26-бабының 2-тармағы: соттардың төрағалары мен судьяларының, Орталық сайлау комиссиясы, Жоғары аудиторлық палатасы төрағалары мен мүшелерінің, құқық қорғау органы және арнаулы мемлекеттік орган қызметкерлерінің, әскери қызметшілердің саяси партияда болуға құқығы жоқ.
Негіз: ҚР Конституциясы, 26-бап, 2-тармақ
Конституцияның 35-бабының 3-тармағына сәйкес Қазақстан Республикасының қандай азаматтарының сайлануға құқығы жоқ?
- A) Саяси партияда тұрмайтын және қоғамдық бірлестік ұсынбаған азаматтардың
- B) Сотталғандығы заңда белгіленген тәртіппен жойылған немесе алынған азаматтардың
- C) Сыбайлас жемқорлық қылмыс немесе сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық жасауға қатысты кінәсін сот таныған азаматтардың
- D) Мемлекеттік қызметте жүрген және кандидат ретінде тіркелгенге дейін қызметтен босату туралы өтініш бермеген азаматтардың
Дұрыс жауап: C) Сыбайлас жемқорлық қылмыс немесе сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық жасауға қатысты кінәсін сот таныған азаматтардың. Конституцияның 35-бабының 3-тармағы: әрекетке қабілетсіз деп танылған, сотталғандығы жойылмаған немесе алынбаған азаматтардың, сондай-ақ сыбайлас жемқорлық қылмыс немесе сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық жасауға қатысты кінәсін сот таныған азаматтардың сайлануға құқығы жоқ.
Негіз: ҚР Конституциясы, 35-бап, 3-тармақ
Конституцияға сәйкес мемлекеттік қызметші лауазымына кандидатқа қойылатын талаптар неге қатысты болады?
- A) Заңға сәйкес лауазымдық міндетінің сипатына ғана
- B) Кандидаттың ұлтына, тіліне және тұрақты тұрғылықты жеріне
- C) Кандидаттың Құрылтайда өкілдігі бар саяси партияға мүшелігіне
- D) Кандидаттың әлеуметтік, лауазымдық және мүліктік жағдайына
Дұрыс жауап: A) Заңға сәйкес лауазымдық міндетінің сипатына ғана. Конституцияның 35-бабының 4-тармағы: азаматтардың мемлекеттік қызметке кіруге тең құқығы бар, кандидатқа қойылатын талаптар заңға сәйкес лауазымдық міндетінің сипатына ғана қатысты болады.
Негіз: ҚР Конституциясы, 35-бап, 4-тармақ
Егер сот қолданылуға тиіс заң адамның және азаматтың Конституцияда бекітілген құқықтары мен бостандықтарына нұқсан келтіреді деп тапса, ол не істеуге міндетті?
- A) Заңды қолданып, кейін оның Конституцияға сәйкес келмейтіні туралы ақпаратты Құрылтайға жіберуге
- B) Іс жүргізуді тоқтата тұруға және осы актіні конституциялық емес деп тану туралы ұсынумен Конституциялық Сотқа жүгінуге
- C) Заңды конституциялық емес деп өзі танып, істі қарау кезінде оны қолданбауға және бұл туралы Жоғарғы Сотқа хабарлауға
- D) Заңға Конституциялық Сотқа наразылық келтіру үшін Бас Прокурорға жүгінуге
Дұрыс жауап: B) Іс жүргізуді тоқтата тұруға және осы актіні конституциялық емес деп тану туралы ұсынумен Конституциялық Сотқа жүгінуге. Конституцияның 79-бабы: мұндай жағдайда сот іс жүргізуді тоқтата тұруға және актіні конституциялық емес деп тану туралы ұсынумен Конституциялық Сотқа жүгінуге міндетті.
Негіз: ҚР Конституциясы, 79-бап
Жоғарғы Сот Төрағасы қалай тағайындалады және оның өкілеттік мерзімі қандай?
- A) Президенттің ұсынуымен Құрылтай сайлайды; бес жыл
- B) Құрылтайдың келісімімен Президент тағайындайды; сегіз жыл
- C) Жоғары Сот Кеңесінің ұсынымымен Президент тағайындайды; алты жыл
- D) Президенттің ұсынуымен Жоғары Сот Кеңесі тағайындайды; жеті жыл
Дұрыс жауап: C) Жоғары Сот Кеңесінің ұсынымымен Президент тағайындайды; алты жыл. Конституцияның 83-бабының 1-тармағы: Жоғарғы Сот Төрағасын Жоғары Сот Кеңесінің ұсынымымен Президент тағайындайды, оның өкілеттік мерзімі – алты жыл.
Негіз: ҚР Конституциясы, 83-бап, 1-тармақ
Қазақстан Республикасының прокуратурасы кімге есеп береді?
- A) Қазақстан Республикасының Құрылтайына
- B) Тек Қазақстан Республикасының Президентіне
- C) Қазақстан Республикасының Үкіметіне
- D) Қазақстан Республикасының Президенті мен Құрылтайына
Дұрыс жауап: B) Тек Қазақстан Республикасының Президентіне. Конституцияның 84-бабының 2-тармағы: прокуратура өз өкілеттігін басқа мемлекеттік органдардан, лауазымды адамдардан тәуелсіз жүзеге асырады және Президентке ғана есеп береді.
Негіз: ҚР Конституциясы, 84-бап, 2-тармақ
Қазақстан Республикасының Конституциясына өзгерістер мен толықтырулар қандай тәсілмен енгізіледі?
- A) Құрылтайдың конституциялық заң қабылдауымен
- B) Президенттің шешімімен өткізілетін жалпыхалықтық референдумда
- C) Конституциялық Сотпен келісе отырып, Президент Жарлығымен
- D) Құрылтай депутаттарының төрттен үшінің дауысымен не референдумда
Дұрыс жауап: B) Президенттің шешімімен өткізілетін жалпыхалықтық референдумда. Конституцияның 92-бабының 1-тармағы: Конституцияға өзгерістер мен толықтырулар Президент өз бастамасы бойынша, Құрылтайдың, Үкіметтің, Қазақстан Халық Кеңесінің бастамасы бойынша қабылдаған шешіммен өткізілетін жалпыхалықтық референдумда енгізіледі.
Негіз: ҚР Конституциясы, 92-бап, 1-тармақ
2026 жылғы 15 наурызда республикалық референдумда қабылданған Қазақстан Республикасының Конституциясы қай күннен бастап күшіне енді?
- A) 2026 жылғы 15 наурыздан
- B) 2026 жылғы 1 шілдеден
- C) 2026 жылғы 30 тамыздан
- D) 2027 жылғы 1 қаңтардан
Дұрыс жауап: B) 2026 жылғы 1 шілдеден. Конституцияның 94-бабының 1-тармағы: республикалық референдумда қабылданған Конституция 2026 жылғы 1 шілдеден бастап күшіне енеді, бұған дейін қабылданған Конституцияның қолданысы сол мезгілден бастап тоқтатылады.
Негіз: ҚР Конституциясы, 94-бап, 1-тармақ
Мемлекеттік қызмет туралы заң бойынша сұрақтар
«Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметі туралы» 2026 жылғы 19 мамырдағы № 290-VIII Заң 2026 жылғы 1 шілдеден бастап қолданылады. Бірақ оның барлық нормасы бірден күшіне енген жоқ. 4-тарау (18–20-баптар) мен бірнеше жеке норма 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданылады, ал кейбір нормалардың қолданысы 2029 жылғы 1 қаңтарға дейін тоқтатыла тұрады (90-бап). Сондықтан сұрақтарды тек қазір қолданыстағы нормалардан алдық.
Кандидат үшін ең маңызды баптар: 21-бап (қызметке кіру шарттары), 22-бап (арнайы тексеру) және 28-бап («Б» корпусының лауазымына орналасу). 28-баптың 2-тармағында былай делінген:
Уәкілетті орган айқындайтын тәртіппен тестілеу рәсімдерінен алдын ала өткен азаматтар конкурсқа қатысуға жіберіледі.
— «Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметі туралы» Заң, 28-бап, 2-тармақ
Яғни кандидат алдымен тест тапсырады, содан кейін ғана конкурсқа қатысады. Ал конкурсқа қатысатын мемлекеттік қызметшілер бұл тестті тапсырмайды (тестілеу Қағидаларының 4-тармағы). Толығырақ: Мемлекеттік қызмет туралы заң. Ресми мәтін: adilet.zan.kz.
Азаматтарды мемлекеттік қызметке іріктеу олардың кәсіптік құзыреттері, лауазымдық міндеттерін тиімді орындауы және біліктілік талаптарына сай болуы негізінде жүзеге асырылады. Бұл қай қағидат?
- A) заңдылық
- B) меритократия
- C) рәсімдердің ашықтығы
- D) кәсіби тұрғыдан дамыту үздіксіздігі
Дұрыс жауап: B) меритократия. Заңның 4-бабы 1-тармағының 6) тармақшасы: меритократия қағидаты бойынша іріктеу кәсіптік құзыреттер, тиімділік және біліктілік талаптарына сай болу негізінде жүргізіледі.
Негіз: Мемлекеттік қызмет туралы заң, 4-бап, 1-тармақ, 6) тармақша
Заңның 16-бабында мемлекеттік қызметшінің қандай құқығы тікелей көзделген?
- A) сенім білдірілген адамдар мен туыстары арқылы кәсіпкерлік қызметпен айналысуға
- B) еңбек құқықтарын қорғау үшін ереуілдерге қатысуға
- C) құны шамалы болса, лауазымдық функцияларын атқаруына байланысты сыйлықтар алуға
- D) жасанды интеллект технологияларына негізделген цифрлық жүйелерді белгіленген тәртіппен пайдалануға
Дұрыс жауап: D) жасанды интеллект технологияларына негізделген цифрлық жүйелерді белгіленген тәртіппен пайдалануға. Заңның 16-бабының 17) тармақшасы: қызметші жасанды интеллект технологияларына негізделген цифрлық жүйелерді заңнамада белгіленген тәртіппен пайдалануға құқылы.
Негіз: Мемлекеттік қызмет туралы заң, 16-бап, 17) тармақша
Мемлекеттік қызметке кірер алдындағы қандай мерзім ішінде мемлекеттік қызметке кір келтіретін тәртіптік теріс қылық жасағаны үшін жұмыстан шығарылған азамат мемлекеттік қызметке қабылданбайды?
- A) алты ай
- B) бір жыл
- C) екі жыл
- D) үш жыл
Дұрыс жауап: C) екі жыл. Заңның 21-бабы 2-тармағының 9) тармақшасы: мемлекеттік қызметке кірер алдындағы екі жыл ішінде кір келтіретін тәртіптік теріс қылық үшін жұмыстан шығарылған азамат қабылданбайды (шектеулерді немесе қызметтік әдепті сақтамағаны үшін – бір жыл ішінде). Басшы лауазымға орналасу үшін бұл мерзімдер үш жылға ұлғайтылады (21-баптың 3-тармағы).
Негіз: Мемлекеттік қызмет туралы заң, 21-бап, 2-тармақ, 9) тармақша
Мемлекеттік қызметке кірер алдындағы қандай мерзім ішінде әкімшілік сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық жасағаны үшін әкімшілік жаза қолданылған азамат мемлекеттік қызметке қабылданбайды (Заңдағы ерекшелікті қоспағанда)?
- A) бір жыл
- B) екі жыл
- C) үш жыл
- D) бес жыл
Дұрыс жауап: C) үш жыл. Заңның 21-бабы 2-тармағының 13) тармақшасы: қызметке кірер алдындағы үш жыл ішінде әкімшілік сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық үшін жаза қолданылған азамат қабылданбайды.
Негіз: Мемлекеттік қызмет туралы заң, 21-бап, 2-тармақ, 13) тармақша
Мемлекеттік қызметке қай азамат қабылданбайды?
- A) сыбайлас жемқорлық қылмыс жасаған азамат
- B) бұрын жеке компанияда еңбек шарты бойынша жұмыс істеген азамат
- C) туысы басқа мемлекеттік органда жұмыс істейтін азамат
- D) қызметке кірер алдында бір жыл шетелде тұрған азамат
Дұрыс жауап: A) сыбайлас жемқорлық қылмыс жасаған азамат. Заңның 21-бабы 2-тармағының 17) тармақшасы: сыбайлас жемқорлық қылмыс жасаған азамат мемлекеттік қызметке қабылданбайды. Қалған мән-жайлар қабылдаудан бас тарту негіздерінің тізбесіне кірмейді.
Негіз: Мемлекеттік қызмет туралы заң, 21-бап, 2-тармақ, 17) тармақша
Мемлекеттік қызметке кіретін азаматпен бірге активтер мен міндеттемелер туралы декларацияны мемлекеттік кіріс органдарына тағы кім ұсынады?
- A) оның кәмелетке толған балалары
- B) оның ата-анасы
- C) оның болашақ тікелей басшысы
- D) оның жұбайы (зайыбы)
Дұрыс жауап: D) оның жұбайы (зайыбы). Заңның 21-бабының 7-тармағы: мемлекеттік қызметке кіретін азаматтар мен олардың жұбайы (зайыбы) активтер мен міндеттемелер туралы декларацияны ұсынады.
Негіз: Мемлекеттік қызмет туралы заң, 21-бап, 7-тармақ
Мемлекеттік лауазымдарға кандидаттарды (сайланатын лауазымдардан басқа) міндетті арнайы тексеру қандай мерзімде жүргізіледі?
- A) күнтізбелік отыз күн ішінде
- B) екі ай ішінде
- C) үш ай ішінде
- D) алты ай ішінде
Дұрыс жауап: C) үш ай ішінде. Заңның 22-бабының 3-тармағы: мемлекеттік лауазымдарға кандидаттарды міндетті арнайы тексеру үш ай ішінде жүргізіледі (сайланатын лауазымдарға – отыз күн).
Негіз: Мемлекеттік қызмет туралы заң, 22-бап, 3-тармақ
"Б" корпусының әкімшілік мемлекеттік лауазымына орналасуға арналған конкурс не арқылы өткізіледі?
- A) бұқаралық ақпарат құралдары арқылы
- B) Президент жанындағы уәкілетті комиссия арқылы
- C) мемлекеттік цифрлық кадр жүйесі арқылы
- D) облыстардың кадр комиссиялары арқылы
Дұрыс жауап: C) мемлекеттік цифрлық кадр жүйесі арқылы. Заңның 28-бабының 2-тармағы: "Б" корпусы лауазымына конкурс мемлекеттік цифрлық кадр жүйесі арқылы өткізіледі; оған тестілеуден алдын ала өткен азаматтар жіберіледі.
Негіз: Мемлекеттік қызмет туралы заң, 28-бап, 2-тармақ
Мемлекеттік қызметшінің ант беруден бас тартуы неге алып келеді?
- A) сөгіс жариялауға
- B) лауазымын төмендетуге
- C) мемлекеттік қызметті тоқтатуға
- D) тағылымдамаға жіберуге
Дұрыс жауап: C) мемлекеттік қызметті тоқтатуға. Заңның 31-бабының 2-тармағы: ант беруден бас тарту мемлекеттік қызметті тоқтатуға алып келеді.
Негіз: Мемлекеттік қызмет туралы заң, 31-бап, 2-тармақ
2026 жылғы 19 мамырдағы № 290-VIII "Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметі туралы" Заң (жекелеген нормаларын қоспағанда) қай күннен бастап қолданысқа енгізілді?
- A) 2026 жылғы 19 мамырдан
- B) 2026 жылғы 1 шілдеден
- C) 2027 жылғы 1 қаңтардан
- D) 2029 жылғы 1 қаңтардан
Дұрыс жауап: B) 2026 жылғы 1 шілдеден. Заңның 90-бабының 1-тармағы: Заң 2026 жылғы 1 шілдеден бастап қолданысқа енгізіледі; 4-тарау және жекелеген нормалар – 2027 жылғы 1 қаңтардан.
Негіз: Мемлекеттік қызмет туралы заң, 90-бап, 1-тармақ
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы заң бойынша сұрақтар
«Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Заң 2015 жылы қабылданған (№ 410-V), бірақ 2026 жылы оған бірнеше рет өзгеріс енгізілді. Мысалға, 2026 жылғы 1 шілдеден бастап заң мәтініндегі «Парламент» сөзі «Құрылтай» болып өзгерді (№ 306-VIII Заң). Сұрақтар заңның 2026 жылғы 13 тамыздағы жағдай бойынша редакциясымен құрастырылған. 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап тағы бір топ өзгеріс күшіне енеді, оның ішінде 14 және 15-баптардың жаңа редакциясы. Сондықтан бұл екі баптан мұнда сұрақ алмадық.
Мына екі мерзімді шатастырып алу оңай. Заңды бұзып алынған сыйлықты мемлекеттік мүлікті басқару жөніндегі уәкілетті органға өтеусіз беру керек. Осы заңның 12-бабы бойынша бұған күнтізбелік жеті күн беріледі, ал мемлекеттік қызмет туралы заңның 62-бабы 1-тармағының 16) тармақшасы бойынша жеті жұмыс күні. Сондықтан тестте сұрақ қай заң бойынша қойылғанына назар аударыңыз.
Толығырақ: Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы заң. Ресми мәтін: adilet.zan.kz.
«Сыбайлас жемқорлық» ұғымы бойынша мүліктік (мүліктік емес) игіліктер мен артықшылықтар қалай алынуы немесе табылуы мүмкін?
- A) Тек жеке өзі және тек өзіне, делдалдарсыз
- B) Өзі не делдалдар арқылы, өзіне не үшінші тұлғаларға
- C) Делдалдар арқылы, бірақ үшінші тұлғаларға емес, өзіне ғана
- D) Жеке өзі, өзіне не үшінші тұлғаларға, бірақ делдалдар арқылы емес
Дұрыс жауап: B) Өзі не делдалдар арқылы, өзіне не үшінші тұлғаларға. 1-баптың 6) тармақшасына сәйкес сыбайлас жемқорлық — өкілеттіктерді жеке өзі немесе делдалдар арқылы жеке өзіне не үшінші тұлғаларға игіліктер мен артықшылықтар алу немесе табу мақсатында заңсыз пайдалану, сол сияқты осы адамдарды параға сатып алу.
Негіз: Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы заң, 1-бап, 6) тармақша
Анықтамасына сәйкес сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық үшін заңда қандай жауаптылық белгіленген?
- A) Тәртіптік немесе материалдық
- B) Тек қылмыстық
- C) Әкімшілік немесе қылмыстық
- D) Азаматтық-құқықтық немесе тәртіптік
Дұрыс жауап: C) Әкімшілік немесе қылмыстық. 1-баптың 11) тармақшасына сәйкес сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық — бұл үшін заңда әкімшілік немесе қылмыстық жауаптылық белгіленген, сыбайлас жемқорлық белгілері бар құқыққа қайшы, кінәлі іс-әрекет.
Негіз: Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы заң, 1-бап, 11) тармақша
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл қағидаттарына сәйкес қандай шараларды қолдану басым болып табылады?
- A) Сыбайлас жемқорлықтың алдын алу шараларын
- B) Сыбайлас жемқорлық үшін қылмыстық жаза шараларын
- C) Сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтардың салдарын жою шараларын
- D) Сыбайлас жемқорлық үшін тәртіптік жаза шараларын
Дұрыс жауап: A) Сыбайлас жемқорлықтың алдын алу шараларын. 4-баптың 6) тармақшасында сыбайлас жемқорлықтың алдын алу шараларын басым қолдану қағидаты бекітілген.
Негіз: Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы заң, 4-бап, 6) тармақша
Қазақстан Республикасының Президенттігіне, Құрылтай мен мәслихаттардың депутаттығына кандидаттар және олардың жұбайлары (зайыптары) активтері мен міндеттемелері туралы декларацияны қашан тапсырады?
- A) Лауазымға сайланғаннан кейін
- B) Кандидат ретінде тіркелгеннен кейін бір ай ішінде
- C) Жыл сайын 31 наурызға дейін
- D) Кандидат ретінде тіркелгенге дейін
Дұрыс жауап: D) Кандидат ретінде тіркелгенге дейін. 11-баптың 2-тармағының 1) тармақшасына сәйкес мұндай кандидаттар мен олардың жұбайлары активтері мен міндеттемелері туралы декларацияны кандидат ретінде тіркелгенге дейін тапсырады.
Негіз: Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы заң, 11-бап, 2-тармақ, 1) тармақша
Мемлекеттік лауазымға кандидаттар болып табылатын адамдар активтері мен міндеттемелері туралы декларацияны қай күндегі жағдай бойынша тапсырады?
- A) Декларация тапсыру айының бірінші күніндегі жағдай бойынша
- B) Декларация тапсыру жылының алдындағы жылдың 31 желтоқсанындағы жағдай бойынша
- C) Конкурсқа қатысу үшін құжаттар тапсырылған күнгі жағдай бойынша
- D) Лауазымға тағайындау туралы акт шығарылған күнгі жағдай бойынша
Дұрыс жауап: A) Декларация тапсыру айының бірінші күніндегі жағдай бойынша. 11-баптың 2-тармағының 2) тармақшасына сәйкес мұндай кандидаттар мен олардың жұбайлары декларацияны тағайындау туралы акт шығарылғанға дейін, декларация тапсыру айының бірінші күніндегі жағдай бойынша тапсырады.
Негіз: Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы заң, 11-бап, 2-тармақ, 2) тармақша
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулерді қабылдауға адамдардың келісімін кім және қандай нысанда тіркейді?
- A) Нотариус нотариат куәландырған өтініш нысанында
- B) Сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті орган электрондық тізілімде
- C) Тікелей басшы тағайындау кезінде ауызша нысанда
- D) Тиісті ұйымдардың кадр қызметтері жазбаша нысанда
Дұрыс жауап: D) Тиісті ұйымдардың кадр қызметтері жазбаша нысанда. 12-баптың 3-тармағына сәйкес сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулерді қабылдауға келісімді тиісті ұйымдардың персоналды басқару қызметтері (кадр қызметтері) жазбаша нысанда тіркейді.
Негіз: Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы заң, 12-бап, 3-тармақ
12-баптың 1-тармағының 4) тармақшасы мен 5-тармағын бұза отырып алынған сыйлықтар кімге және қандай мерзімде өтеусіз берілуге жатады?
- A) Жұмыс орны бойынша кадр қызметіне — алған күннен бастап үш жұмыс күні ішінде
- B) Сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті органға — бір күнтізбелік ай ішінде
- C) Мемлекеттік мүлікті басқару жөніндегі уәкілетті органға — күнтізбелік жеті күн ішінде
- D) Тұрғылықты жері бойынша мемлекеттік кіріс органына — екі аптадан аспайтын мерзімде
Дұрыс жауап: C) Мемлекеттік мүлікті басқару жөніндегі уәкілетті органға — күнтізбелік жеті күн ішінде. 12-баптың 6-тармағының екінші бөлігіне сәйкес мұндай сыйлықтар алынған күннен (не бұл туралы мәлім болған күннен) бастап күнтізбелік жеті күн ішінде мемлекеттік мүлікті басқару жөніндегі уәкілетті органға өтеусіз беріледі.
Негіз: Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы заң, 12-бап, 6-тармақ
13-баптың 1-тармағында аталған адамдар (мысалы, мемлекеттік қызметшілер) ақы төленетін қандай қызметпен айналыса алады?
- A) Оқытушылық
- B) Коммерциялық ұйыммен шарт бойынша кеңес беру
- C) Адвокаттық
- D) Жеке компанияда қоса атқарып жұмыс істеу
Дұрыс жауап: A) Оқытушылық. 13-баптың 1-тармағының 3) тармақшасы оқытушылық, ғылыми, шығармашылық қызметті және резервтегі әскери қызмет өткеруді қоспағанда, ақы төленетін басқа қызметпен айналысуға тыйым салады.
Негіз: Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы заң, 13-бап, 1-тармақ, 3) тармақша
14-1-баптың 1-тармағында көрсетілген адамдар Қазақстан Республикасының шегінен тыс жерде орналасқан шетелдік банктердегі шоттарды (салымдарды) лауазымға орналасқан күннен бастап қандай мерзімде жабуға міндетті?
- A) Күнтізбелік отыз күн ішінде
- B) Үш ай ішінде
- C) Алты ай ішінде
- D) Бір жыл ішінде
Дұрыс жауап: C) Алты ай ішінде. 14-1-баптың 2-тармағына сәйкес мұндай шоттар лауазымға орналасқан немесе 4-тармақтағы мән-жайлар жойылған күннен бастап алты ай ішінде жабылуға тиіс.
Негіз: Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы заң, 14-1-бап, 2-тармақ
Дайындалып жатқан, жасалып жатқан немесе жасалған сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық туралы ақпаратқа ие лауазымды адам бұл туралы қалай хабардар етуге тиіс?
- A) Он жұмыс күні ішінде, ауызша
- B) Қызметтік тексеру аяқталғаннан кейін, электрондық түрде
- C) Бір ай ішінде, жасырын түрде
- D) Дереу, жазбаша түрде
Дұрыс жауап: D) Дереу, жазбаша түрде. 24-баптың 1-тармағының бірінші бөлігіне сәйкес мұндай адам жоғары тұрған басшыны және (немесе) орган (ұйым) басшылығын және (немесе) уәкілетті мемлекеттік органдарды жазбаша түрде дереу хабардар етуге тиіс.
Негіз: Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы заң, 24-бап, 1-тармақ
Әдеп кодексі бойынша сұрақтар
Тестілеу бағдарламасы Президенттің 2015 жылғы 29 желтоқсандағы № 153 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасы мемлекеттік қызметшілерінің әдеп кодексін атайды. Кодекс қысқа, небәрі 12 тармақ, ал тестте одан 10 сұрақ келеді. Президенттің 2026 жылғы 1 шілдедегі № 1337 Жарлығымен Кодекстің бірнеше тармағы жаңа редакцияда жазылды: 1-тармақтың екінші бөлігі, 6-тармақтың 4) және 5) тармақшалары, 8-тармақтың 7) тармақшасы. Төмендегі бес сұрақтың үшеуі осы тармақтардан алынды. Айта кетейік, 6-тармақтың 5) тармақшасына «честь» сөзі тек орыс тіліндегі мәтінде қосылды, ал қазақ тіліндегі мәтінде оның сөзі бұрынғыдай қалды.
Толығырақ: Әдеп кодексі. Ресми мәтін: adilet.zan.kz.
Кодекске сәйкес мемлекеттік қызмет елде нені нығайтуға ықпал етуге міндеттейді?
- A) Мемлекеттік органдар мен олардың құрылымдық бөлімшелері арасындағы бәсекелестікті
- B) Саяси партиялар мен қоғамдық қозғалыстардың мемлекеттік аппаратқа ықпалын
- C) Қазақстан халқының бірлігі мен этносаралық және конфессияаралық келісімді
- D) Жекелеген діни бірлестіктердің қоғамдағы ұстанымдары мен ықпалын
Дұрыс жауап: C) Қазақстан халқының бірлігі мен этносаралық және конфессияаралық келісімді. Әдеп кодексінің 1-тармағының екінші бөлігі (2026 жылғы 1 шілдедегі № 1337 Жарлықпен өзгертілген редакцияда): мемлекеттік қызмет Қазақстан халқының бірлігі мен елдегі этносаралық және конфессияаралық келісімді нығайтуға ықпал етуге міндеттейді.
Негіз: Әдеп кодексі, 1-тармақ
Кодекске сәйкес оның мәтіні қайда орналастырылады?
- A) Тек мемлекеттік қызмет істері жөніндегі уәкілетті органның интернет-ресурсында
- B) Әрбір мемлекеттік қызметшінің жеке ісінде
- C) Мемлекеттік органдардың ғимараттарында көпшіліктің қарауына қолжетімді жерлерде
- D) Тек персоналды басқару қызметінің кабинетінде
Дұрыс жауап: C) Мемлекеттік органдардың ғимараттарында көпшіліктің қарауына қолжетімді жерлерде. Әдеп кодексінің 3-тармағы: Кодекстің мәтіні мемлекеттік органдардың ғимараттарында көпшіліктің қарауына қолжетімді жерлерде орналастырылады.
Негіз: Әдеп кодексі, 3-тармақ
Кодекске сәйкес мемлекеттік қызметші азаматтармен қарым-қатынаста өз әрекеттерімен және мінез-құлқымен неге себепкер болмауы тиіс?
- A) Олардың мемлекеттік көрсетілетін қызметке жүгінуіне
- B) Олардың қоғамдық тыңдауларға қатысуына
- C) Олар тарапынан сынға
- D) Олардың анықтамалық ақпарат алуына
Дұрыс жауап: C) Олар тарапынан сынға. Әдеп кодексінің 6-тармағының 4) тармақшасы (2026 жылғы 1 шілдедегі № 1337 Жарлықпен өзгертілген редакцияда): азаматтармен қарым-қатынаста мемлекеттік қызметші өз әрекеттерімен және мінез-құлқымен олар тарапынан сынға себепкер болмауы тиіс.
Негіз: Әдеп кодексі, 6-тармақ, 4) тармақша
Кодекс бойынша мемлекеттік қызметші әріптестеріне қатысты төмендегілердің қайсысына жол бермеуге тиіс?
- A) Электрондық пошта арқылы қызметтік хат алмасуға
- B) Негізсіз айыптауларға
- C) Жобалар бойынша бірлескен жұмысқа тартуға
- D) Кәсіби тәжірибе алмасуға
Дұрыс жауап: B) Негізсіз айыптауларға. Әдеп кодексінің 8-тармағының 7) тармақшасы (2026 жылғы 1 шілдедегі № 1337 Жарлықпен өзгертілген редакцияда): әріптестеріне қатысты негізсіз айыптауларға, дөрекілік, ар-намысын, қадір-қасиетін кемсіту, әдепсіздік және бейәдеп мінез-құлық фактілеріне жол берілмейді.
Негіз: Әдеп кодексі, 8-тармақ, 7) тармақша
Кодекске сәйкес мемлекеттік қызметшілердің қызметтік әдеп стандарттарын бұзуы қандай жауаптылыққа әкеп соғады?
- A) Әкімшілік
- B) Қылмыстық
- C) Тәртіптік
- D) Азаматтық-құқықтық
Дұрыс жауап: C) Тәртіптік. Әдеп кодексінің 12-тармағы: мемлекеттік қызметшілердің қызметтік әдеп стандарттарын бұзуы тәртіптік жауаптылыққа әкеп соғады.
Негіз: Әдеп кодексі, 12-тармақ
Тестке дайындық: үш қадам
Дайын жауаптарды жаттап алу жеткіліксіз, себебі нағыз тестте сұрақ басқаша тұжырымдалуы мүмкін. Бағдарлама актілерді толық атайды, тарау немесе бап бойынша тізім жоқ. Сондықтан норманың өзін түсінген дұрыс. Біз мына тәртіпті ұсынамыз:
- Акт бойынша жаттығу. Әр акт бойынша сұрақтарды бөлек шешіңіз. Қате жауап берсеңіз, түсіндірмені оқып, сол бапты ресми мәтіннен ашып қараңыз. Әдеп кодексін соңына қалдырмаңыз: ол бойынша 10 сұрақтың кемінде 5-іне дұрыс жауап беру керек.
- Сынақ тест. 55 сұрақты 55 минутта шешіңіз, яғни бір сұраққа шамамен бір минут. Нағыз тесттегі сияқты, сұрақтар арасында еркін ауысып, тестті аяқтағанға дейін жауаптарды өзгерте аласыз. Нәтижеге жалпы балл бойынша ғана емес, әр акт бойынша да қараңыз: егер бір акт бойынша дұрыс жауап 5-тен аз болса, онда жалпы балл жоғары болса да, тесттен өтпейсіз.
- Қателермен жұмыс. Қате жауап берген сұрақтарыңызды бөлек қайталаңыз. Барлығына дұрыс жауап бергеннен кейін тағы бір сынақ тест тапсырыңыз.
Бұл үш режим тренажерде бар. Онда төрт акт бойынша 407 сұрақ жинақталған (Конституция 134, мемлекеттік қызмет туралы заң 129, сыбайлас жемқорлыққа қарсы заң 95, Әдеп кодексі 49), әрқайсысына түсіндірме мен заңның бабы берілген, қазақ және орыс тілінде. Алдымен 10 сұрақты тегін шешіп көріңіз, тіркелудің қажеті жоқ. Тренажер тесттен өтуге кепілдік бермейді, нәтиже өзіңіздің дайындығыңызға байланысты.
Жиі қойылатын сұрақтар
Бұл мемлекеттік қызмет тестінің нағыз сұрақтары ма?
Жоқ. Ресми тесттің сұрақтары бізде жоқ және біз оларды ұсынбаймыз. Бұл беттегі сұрақтар тестілеу бағдарламасындағы төрт актінің ресми мәтіндері бойынша құрастырылып, сол мәтіндермен салыстырылып тексерілген.
Мемлекеттік қызмет тестінде қандай сұрақтар болады?
Бағдарлама бойынша Конституциядан 15, мемлекеттік қызмет туралы заңнан 15, сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы заңнан 15 және Әдеп кодексінен 10 сұрақ болады. Бағдарлама актілерді толық атайды, нақты тарау немесе бап көрсетілмеген. Сондықтан сұрақ актінің кез келген нормасынан келуі мүмкін.
Тесттен өту үшін қанша дұрыс жауап керек?
55 сұрақтың кемінде 30-ына және әр акт бойынша кемінде 5 сұраққа дұрыс жауап беру керек. Тестке барлығы 55 минут беріледі. Өту шегіне жетпесеңіз, тестті күнтізбелік үш күннен кейін қайта тапсыра аласыз.
Ескі жинақтағы жауаптар неге қате болуы мүмкін?
2026 жылғы 1 шілдеден бастап жаңа Конституция мен мемлекеттік қызмет туралы жаңа Заң (№ 290-VIII) қолданылады. 2026 жылға дейін жасалған жинақтар 1995 жылғы Конституция мен № 416-V Заң бойынша құрастырылған, сондықтан онда Парламент, Сенат, Мәжіліс туралы сұрақтар кездеседі, баптардың нөмірлері де басқа. Жинақтың қашан жасалғанын және онда Құрылтай туралы айтылатынын тексеріңіз.
Бұл сұрақтарды кім құрастырды?
Dansai Academy. Сұрақтар заң мәтіндері бойынша жасанды интеллекттің көмегімен құрастырылды, әрқайсысы ресми мәтінмен салыстырылып тексерілді. Біз мемлекеттік орган емеспіз, Мемлекеттік қызмет істері агенттігімен де, eqyzmet.gov.kz порталымен де байланысымыз жоқ.
Тестке тегін дайындалуға бола ма?
Ішінара болады. Заңдардың ресми мәтіндері adilet.zan.kz сайтында тегін, ал осы беттегі 35 сұрақ пен басты беттегі 10 демо сұрақ тіркеусіз ашылады. Толық тренажер ақылы: онда барлық сұрақтар, сынақ тест және қателермен жұмыс бар.